Kısa cevap

Kulakları sağlıklı genç yetişkinler yaklaşık 20 Hz’den, yani derin bir gürlemeden, yaklaşık 20.000 Hz’e, yani çok tiz bir ıslığa kadar duyar. Yaşlandıkça tiz uç azalır. Klinik bir çalışmada 21-30 yaş grubundaki kulakların yarısı 20.000 Hz’i duydu. 51-70 yaş grubundaki kulakların hiçbiri duymadı (Wang ve diğerleri). Konuşma seslerinin çoğu çok daha aşağıda, 250 ile 4.000 Hz arasındadır.

Uyarı: Bu bir tıbbi test değildir

Bu sayfa işitme aralığını anlatır. İşitmenizi test edemez ve normal olup olmadığını söyleyemez. İşitmenizin kötüleştiğini düşünüyorsanız bir doktora ya da odyologa (işitme uzmanı) görünün. Bir ya da iki kulağınızda ani işitme kaybı olursa hemen tıbbi yardım alın.

Yaklaşık bunun altında bir ses belirgin bir perde olarak duyulmaz (Møller ve Pedersen)
20 Hz
Sağlıklı genç yetişkinler en az bu frekansa kadar duyar (Motlagh Zadeh ve diğerleri)
20.000 Hz
Konuşma seslerinin çoğunun bulunduğu aralık (ASHA)
250–4.000 Hz

İşitme aralığına kısa bakış

Sesin frekansı hertz (Hz) ile ölçülür: sesin saniyede kaç kez titreştiği. Küçük sayı derin, büyük sayı tiz bir sestir.

  1. Standart akortlu bir piyano: en pes notası 27,5 Hz, en tiz notası 4.186 Hz.
  2. Konuşma seslerinin çoğu: 250 ile 4.000 Hz (ASHA).
  3. Klinikteki standart işitme testi: 125 ile 8.000 Hz arası sesler (ASHA).
  4. Düşük frekanslı ses: 20 ile 200 Hz, derin bas ve gürleme (Møller ve Pedersen).
  5. 8.000 Hz üstündeki çok tiz sesler: yaşla birlikte duyması zorlaşır (Wang ve diğerleri).

Solda 20 Hz'den sağda 20.000 Hz'e kadar ses frekansı. Her uzun çentik bir öncekinin on katıdır: 20, 200, 2.000 ve 20.000 Hz.

Ses Örnekler
Pes ses Bir tuba notası, büyük bir köpeğin havlaması, “uzun” kelimesindeki “u”
Tiz ses Kuş cıvıltısı, bebek ağlaması, “sarı” kelimesindeki “s”

Örnekler ASHA ve NIDCD kaynaklarından uyarlanmıştır.

İşitmenin keskin sınırları yoktur. 20 Hz’in altındaki çok yüksek bir sesi yine de duyabilir ya da hissedebilirsiniz. Ama belirgin bir perde duymazsınız (Møller ve Pedersen). Tiz uçta da en tiz sesler tek bir sayıda değil, bir aralık boyunca yavaş yavaş kaybolur.

Tiz uç yaşla nasıl değişir

En tiz sesler, yetişkinlik boyunca yavaş yavaş ilk giden seslerdir. Yaşa bağlı değişiklikler işitme kaybına dönüşünce doktorlar buna presbiakuzi der. ABD’de 65 ile 74 yaş arasındaki her 3 kişiden yaklaşık 1’inde işitme kaybı var. 75 yaşın üstündekilerin neredeyse yarısı zor duyuyor (NIDCD).

Klinik bir çalışmada Çin’de 21 ile 70 yaş arası 162 sağlıklı yetişkin test edildi. Hepsi standart testte 2.000 Hz’e kadar normal duyuyordu ve yüksek gürültüye maruz kalma geçmişi yoktu. Aşağıda, her tiz sesi duyan kulakların oranı var:

Yaş 12.500 Hz 14.000 Hz 16.000 Hz 18.000 Hz 20.000 Hz
21–30 %100 %100 %100 %78 %52
31–40 %100 %96 %64 %20 %8
41–50 %93 %80 %39 %2 %2
51–60 %82 %59 %31 %3 %0
61–70 %74 %45 %16 %0 %0

Kaynak: Wang ve diğerleri, 2021, Tablo 2, yuvarlanmış. Her gruptaki her kulak 8.000 Hz’i duydu. 10.000 Hz’i ise en yaşlı gruptaki birkaç kulak dışında hepsi duydu.

Nasıl okunur:

  • Bu bir kulak oranıdır, kesin sınır değildir. Aynı yaştaki insanlar birbirinden çok farklıdır. Yaşınıza bakıp tek bir sayı beklemeyin.
  • Klinik sesleri yükseltti. Her ses, özel klinik kulaklıklarla kişi duyana kadar yükseltildi. Aşağıdaki ses adımlarımız tek, sabit ve kısık bir seviyede çalar. Bu yüzden sonucunuzu bu tabloyla doğrudan karşılaştıramazsınız.
  • Bu tek bir gruptur. Bunlar seçilmiş sağlıklı yetişkinlerdi. Herkes için normal işitme tablosu değildir.
  • Erken başlayabilir. Başka bir çalışmada çoğu genç olan 116 yetişkin test edildi. Standart testleri normaldi. Bunların 74’ünde 8.000 Hz üstünde bir miktar işitme kaybı vardı. İşitme kaybı daha fazla olanlar arasında gürültülü yerlerde zorlandığını söyleyenlerin oranı daha yüksekti (Motlagh Zadeh ve diğerleri, 2019).
  • Çocuk ve genç yoktu. Çalışmada 21 yaşın altında kimse yoktu. Bir çocuğun işitmesinden endişe ediyorsanız bir doktorla konuşun.

Klinikteki standart işitme testleri 8.000 Hz’de biter, bu yüzden tiz uç nadiren kontrol edilir (ASHA). Yaşla birlikte en tiz sesleri duyamamak yaygındır. Günlük hayatta asıl önemli olan konuşmayı anlayabilmektir: aşağıdaki işitme kaybı belirtilerine bakın.

Deneyin: sesleri adım adım dinleyin

Mümkünse kulaklık kullanın. Telefon hoparlörleri ve birçok laptop hoparlörü en tiz sesleri çalamayabilir, en derin sesleri ise hiç çalamaz. Yani “duyamadım” sonucunun nedeni kulaklarınız değil hoparlör olabilir. Hoparlörlerinizin ne kadar derine indiğini öğrenmek için subwoofer ne işe yarar yazısına bakın. Kulaklarınızda çınlama varsa sesi çınlamadan ayırmak zor olabilir. Test sesini çınlamadan ayırt edemiyorsanız testi atlayın.

Önce bu orta sesi çalın. Cihazınızın ses düzeyini kısık ama net duyulacak şekilde ayarlayın, sonra ses düzeyini değiştirmeyin.

Hangi sesler?
  1. 8.000
  2. 10.000
  3. 12.000
  4. 14.000
  5. 15.000
  6. 16.000
  7. 17.000
  8. 18.000
  9. 19.000
  10. 20.000

8.000 Hz

Tiz sesler 8.000 Hz’den başlayıp 10.000, 12.000, 14.000 diye çıkar, sonra 20.000 Hz’e kadar her 1.000 Hz’de bir devam eder. Her biri altı kısa bip olarak çalar. Pes sesler 200 Hz’den 100, 60, 40, 30 ve 20 Hz’e iner. Her biri 4 saniyelik tek bir sabit ses olarak çalar. Araç hiçbir sesi 1.000 Hz sesinden daha yüksek çalmaz. Kulaklığınız yine de bazı sesleri çok daha kısık çalabilir.

Tarayıcı neden tüm aralığı test edemez

Bir ses size ulaşmadan önce birkaç şeyden geçer. Bunların her biri sesi durdurabilir.

  1. Tarayıcı her sesi, çoğunlukla saniyede 44.100 ya da 48.000 küçük ses diliminden oluşturur. Bu hızın yarısına kadar ses üretebilir (W3C): 22.050 ya da 24.000 Hz.
  2. Bağlantı. Bazı Bluetooth bağlantıları en tiz sesleri keser. Arama modundaki bir kulaklık yalnızca yaklaşık 7.000 Hz ya da daha azına kadar iletir.
  3. Kulaklık sesi doğrudan kulağınıza, her seferinde bir tarafa getirir. Nasıl oturduğu tiz sesleri değiştirir.
  4. Telefon ya da laptop hoparlörü küçüktür. Derin basları az çalar, en tiz sesleri hiç çalmayabilir.
  5. En sonda kulaklarınız gelir. "Duyamadım" sonucu, onlardan önceki herhangi bir adımdan olabilir.

Tarayıcıdan kulağınıza giden yol. Duyamadığınız bir ses herhangi bir adımda durmuş olabilir.

Bir web sayfası, bir sesin kulağınızda ne kadar yüksek olduğunu da bilemez. Ses seviyeniz, kulaklığınız ve oda bunu değiştirir. Klinik, bunu bilen kalibre cihazlar kullanır. Bu yüzden bir sonuca asla işitme aralığınız ya da “işitme yaşınız” demeyiz.

Her kulağı ayrı ayrı kontrol edin

Hemen deneyin

İşitme testi

Kulaklığınızla her kulağın duyduğu en tiz sesi bulur, ama işitme kaybını teşhis edemez.

İşitme testini aç
İşitme testinin sonucu: bu düzenekte duyduğunuz en tiz ses, sol kulak yaklaşık 14.500 Hz ve sağ kulak yaklaşık 13.000 Hz, adım adım. Altındaki metin bunun tıbbi bir işitme testi olmadığını söylüyor.

İşitme testimizin adım adım kontrolden sonraki hâli, bir test betiğiyle yanıtlandı. Her kulak için bir sayı gösterir, yaş ya da hüküm göstermez.

İşitme testi ses seviyesini aynı 1.000 Hz sesiyle ayarlar ve kulaklığınızın her tarafını kontrol eder. Hiç ses çalmazken de yanıtınızı bir kez kontrol eder. Tek bir sesi istediğiniz kadar çalmak için frekans üretici aracını kullanın.

İşitmenizi yüksek sesten koruyun

Ses düzeyi desibel (dB) cinsinden ölçülür. dBA aynı ölçektir, ama kulağın duyma biçimine göre ağırlıklandırılmıştır. Bilim insanları yaşa bağlı işitme kaybını nasıl önleyeceklerini henüz bilmiyor, ama kulaklarınızı gürültüden koruyabilirsiniz (NIDCD).

  • 85 dBA ya da üstü, uzun süre ya da sık maruz kalınırsa işitme kaybına yol açabilir. 70 dBA ve altındaki sesler, uzun süre bile olsa büyük olasılıkla yol açmaz (NIDCD).
  • En yüksek sesteki kulaklık 94 ile 110 dBA’ya çıkabilir, bir konser kadar yüksektir (NIDCD).
  • Cihazınızı en yüksek sesinin %60’ının altında tutun. 80 dB’de haftada 40 saate kadar güvenle dinleyebilirsiniz. 90 dB’de bu yalnızca 4 saattir (WHO).
  • Yüksek bir sesten sonra sesleri boğuk duyma 16 ile 48 saat içinde geçebilir. Ama iç kulağınızdaki küçük tüy hücreleri zarar görünce yeniden büyümez (NIDCD). İşitmeniz aniden düşerse beklemeyin: hemen tıbbi yardım alın.

Desibel tablosu gündelik seslerin ne kadar yüksek olduğunu gösterir.

İşitmenizi ne zaman kontrol ettirmelisiniz

İşitme kaybının yaygın belirtileri (NHS kaynağından):

  • insanları sık yanlış duyuyorsunuz, özellikle gürültülü yerlerde
  • insanlardan tekrar etmelerini istiyorsunuz
  • televizyonu ya da müziği başkalarının ihtiyacından daha yüksek açıyorsunuz
  • telefon konuşmalarını anlamak zor
  • dinlerken odaklanmaktan yoruluyorsunuz

İşitmenizin yavaş yavaş kötüleştiğini düşünüyorsanız aile hekiminize ya da bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanına görünün. Kayıp kalıcıysa uzman çoğu zaman işitme cihazı önerir. Bunlar sesleri daha yüksek ve net yapar (NHS). İlk kontrol için WHO’nun ücretsiz hearWHO uygulamasını deneyebilirsiniz.

Baş yaralanmasından sonra kulak çınlamanız olursa 112’yi arayın ya da acil servise gidin. Çınlama ani işitme kaybı, yüz kaslarında güçsüzlük ya da dönme hissiyle birlikte gelirse de aynısını yapın (NHS).

Sık sorulan sorular

Ses testi işitme yaşımı söyleyebilir mi?

Hayır. Aynı yaştaki insanlar çok farklı tiz sesler duyar. Kulaklığınız ve ses seviyeniz de sayıyı değiştirir. Yukarıdaki klinik çalışmada 21-30 yaş grubundaki kulakların %52’si 20.000 Hz’i duydu. Yani genç kulakların yaklaşık yarısı duymadı (Wang ve diğerleri). Bir web sayfasındaki sayı bir yaş veremez.

16.000 Hz'i duyamamak normal mi?

Yaygındır. Klinik çalışmada 31-40 yaş grubundaki kulakların yaklaşık üçte biri 16.000 Hz’i duymadı. 41-70 yaş grubundaki kulakların çoğu da duymadı (Wang ve diğerleri). Ama tek bir sesi duyamamak işitmenizin normal olup olmadığını söylemez. Konuşmayı anlamakta zorlanıyorsanız, ses testi ne derse desin işitmenizi kontrol ettirin.

Sivrisinek sesi nedir?

Birçok gencin duyduğu, birçok yetişkinin duymadığı çok tiz seslere verilen ad. Yukarıdaki tablo nedenini gösterir. 18.000 Hz’de 21-30 yaş grubundaki kulakların %78’i sesi duydu, 41 yaşından sonra ise %3 ya da daha azı duydu (Wang ve diğerleri).

İnsan 20 Hz'in altını duyabilir mi?

Yalnızca ses çok yüksekse ve o zaman da artık belirgin bir perde duyulmaz. Onu basınç ya da sarsıntı olarak hissedebilirsiniz (Møller ve Pedersen).

Neden olmayan bir ses duyuyorum?

Dışarıdan gelmeyen çınlama, vızıltı ya da tıslamaya kulak çınlaması (tinnitus) denir. Sık oluyorsa, kötüleşiyorsa ya da sizi rahatsız ediyorsa bir doktora görünün (NHS). Sesler çınlamayı artırıyorsa seslerin çalmasını durdurun.