Kısa cevap
Subwoofer, film gümbürtüsü ve düşük müzik notaları gibi derin baslar için yapılmış bir hoparlördür. Crossover denen geçiş noktasının altında devreye girer; bu nokta çoğunlukla 80 Hz’dir. Hoparlörlerinizin verdiğinden daha derin bas istiyorsanız subwoofer işinize yarayabilir. Aşağıdaki test, sizinkilerin ne kadar derine indiğini gösterir.
1. adım: hoparlörlerinizin ne kadar derine indiğini dinleyin
Önce sesi kısın. Taramayı çal’a basın, derin ses kaybolunca Artık duymuyorum’a basın. Değerlendirmek istediğiniz hoparlörlerden çalın.
Hemen deneyin
Bas testi
Bu sonuç hoparlörlerinizi, odanızı, kulaklarınızı ve ses seviyesini birlikte yansıtır. Hoparlörün ölçülmüş teknik değeri değildir.

Taramadan sonra bas testimiz. Sonuç 65 Hz civarındaysa subwoofer en derin kısmı ekler.
Bu aralıkları yaklaşık bir rehber olarak görün.
Hertz (Hz), bir sesin saniyede kaç kez titreştiğini sayar. Sayı ne kadar düşükse ses o kadar derindir. İnsan yaklaşık 20 Hz’den itibaren duyar (insan kulağı kaç Hz duyar? yazısına bakın).
Subwoofer ne yapar?
Subwoofer bir veya birkaç büyük koni kullanır, çünkü derin bas çok hava oynatmak ister. Crossover sesi ikiye ayırır. Bas yönetimi açıkken sistem en derin notaları subwoofer’a gönderir, diğer hoparlörlerde kısar.
- Crossover’ın altındaki derin bas: subwoofer
- Crossover, çoğunlukla 80 Hz
- Üstündeki her şey: ana hoparlörleriniz
Crossover en derin bası subwoofer'a, kalanı hoparlörlerinize verir.
- Ev tipi subwoofer’ların kapsadığı aralık (Wikipedia)
- 20–200 Hz
- En yaygın crossover ve THX standardı (SVS)
- 80 Hz
- Filmlerde LFE kanalının üst sınırı (Wikipedia, Dolby’ye atıfla)
- 120 Hz
Kulağınız çok derin basın nereden geldiğini zor anlar. Bu, yaklaşık 100 Hz ve altında geçerlidir. Bu yüzden tek bir subwoofer bir kenara konabilir, bas yine de hoparlörlerinizden geliyor gibi duyulur. Bu yalnızca crossover düşükse işe yarar: daha tiz notalar subwoofer’ın yerini belli eder.
5.1’deki .1: LFE kanalı
5.1 veya 7.1 surround seste .1, patlama gibi derin efektler için ek bir kanaldır. Bu kanala LFE (low-frequency effects: düşük frekanslı efektler) denir. 120 Hz’e kadar çıkar. Bas aralığında 10 dB ek kazançla çalınır.
Alıcı (receiver) subwoofer’a iki şey gönderir:
- LFE kanalını ve
- diğer hoparlörlerden aldığı derin bası. Buna bas yönetimi denir; nereden başlayacağına crossover karar verir.
Bu kanalı denemek için surround sisteminize bağlı bir bilgisayar kullanın. Testi başlat’a basın ve altı veya sekiz kanal bulduğunu kontrol edin. Sonra subwoofer’ı çalın: yalnızca LFE kanalında alçak bir gümbürtü gelir. Başka bir hoparlör çalıyorsa bilgisayarın kanal ayarını ve alıcının hoparlör ayarlarını kontrol edin.
Hemen deneyin
Surround ses testi
Gümbürtüyü subwoofer’ınızdan duyuyorsanız bu test kanalı ona ulaşıyor demektir.
Subwoofer’a ihtiyacınız var mı?
Ne izlediğinize ve hoparlörlerinizin ne kadar derine indiğine bağlı. 1. adımdaki bas testi sonucunu kullanın.
Filmler ve oyunlar
Çoğunlukla değer
Filmlerde ve oyunlarda LFE kanalı subwoofer için hazırlanır. Soundbar, TV ve raf tipi hoparlörler bunun büyük kısmının üstünde kalır, bu yüzden en derin efektleri kaçırırsınız.
Müzik
Hoparlörlerinize bağlı
Küçük hoparlörler bas gitar, davul ve org gibi çalgıların alçak notalarını kaçırabilir. Subwoofer bu notaları ekleyebilir. 30-40 Hz’e inen büyük kule tipi hoparlörlerin ona ihtiyacı olmayabilir.
Haber, sohbet ve diziler
Az kazanç
Konuşmada neredeyse hiç derin bas yoktur, bu yüzden subwoofer çok az şey ekler.
Aktif mi, pasif mi? Çoğu ev tipi subwoofer aktiftir: içinde kendi yükselticisi (amfisi) vardır ve prize takılır. Pasif subwoofer’ın yükselticisi yoktur, onu çalıştıracak bir yükseltici gerekir.
Bağlama ve ayarlama
AV receiver
Bu adımlar aktif subwoofer içindir. Fişini takıp açın.
- Receiver’daki Sub out çıkışından subwoofer’daki LFE veya Line in girişine bir subwoofer kablosu (RCA) bağlayın.
- Receiver’ın hoparlör ayarında Subwoofer’ı Yes yapın, ana hoparlörleri Small yapın. Small, hoparlörlerin derin basını subwoofer’a gönderir. Hoparlörlerin boyutunu anlatmaz.
- Crossover’ı receiver’dan ayarlayın. 80 Hz yaygın bir başlangıçtır. Hoparlörlerinizin yayımlanmış bas aralığına göre kontrol edin; yalnızca bas testi sonucuna bakarak ayarlamayın.
- Subwoofer’ın kendi crossover düğmesini en yükseğe veya LFE’ye çevirin, böylece yalnızca receiver karar verir.
- Receiver’da otomatik kurulum varsa çalıştırın. Subwoofer dâhil tüm hoparlörlerin seviyesini dengeler.
Komple 5.1 sistem mi kuruyorsunuz? Surround ses sistemi nasıl kurulur yazısına bakın.
Stereo yükseltici
Subwoofer’ı kılavuzunda gösterildiği gibi bağlayın. Yükselticinizde crossover ayarı var mı bakın. Varsa kılavuzunu izleyin. Yoksa subwoofer üzerindeki crossover düğmesini kullanın.
Bu durumda ana hoparlörleriniz yine tam aralıkta çalabilir. Crossover’ı yalnızca bas testi sonucuna göre değil, hoparlörlerinizin yayımlanmış bas aralığına göre ayarlayın. Sonra subwoofer’ın ses seviyesini, bas karışsın ama gümbürdemesin diye ayarlayın.
Soundbar
Soundbar’ınızla uyumlu olduğu belirtilen bir subwoofer kullanın. Soundbar’la birlikte gelen subwoofer, ikisi de prize takılınca çoğunlukla kendiliğinden eşleşir. Eşleşmezse ışığı bağlı olmadığını gösterir; modelinizin kılavuzundaki gibi elle eşleştirin.
Samsung: subwoofer üzerinde sabit mavi ışık bağlı olduğunu gösterir. Işık yanıp sönmeye devam ederse elle eşleştirin:
- Soundbar’ı ve subwoofer’ı prize takın.
- Subwoofer’ın arkasındaki ID SET düğmesini kalem ucuyla basılı tutun. Mavi ışık hızlı yanıp sönünce bırakın.
- Soundbar kapalıyken, soundbar’da ID SET yazısı çıkana kadar kumandadaki Mute düğmesini basılı tutun. Bazı modeller bunun yerine Up düğmesini veya bir ID SET düğmesini kullanır.
- Mavi ışık yanıp sönerken soundbar’ı açın. Sabit mavi ışık, işlemin tamam olduğunu gösterir.
LG: sabit yeşil ışık bağlı olduğunu, kırmızı ışık bağlı olmadığını gösterir. LG, subwoofer’ı soundbar’a yakın tutmayı, aralarında engel bırakmamayı ve modemlerden ve mikrodalga fırınlardan uzak tutmayı önerir. Sonra elle eşleştirin:
- Soundbar’ı açma düğmesinden kapatın.
- Subwoofer’ın arkasındaki Pairing düğmesine basın. Işık yeşil yanıp söner.
- Soundbar’ı yeniden açın. Sabit yeşil, işlemin tamam olduğunu gösterir. Hâlâ kırmızı mı? Pairing düğmesini yeniden basılı tutun.
Nereye konmalı?
Subwoofer’ın durduğu yer, çoğu ayardan daha fazla bası değiştirir. Derin ses duvarlar arasında sekeceği için bazı notalar gümbürder, bazıları kaybolur; üstelik oturduğunuz yere göre değişir. Subwoofer üreticisi SVS önce bir köşeyi, sonra “subwoofer crawl” yöntemini önerir.
- Bir ön köşeden başlayın
- Duvar boyunca denenecek diğer yerler
- Oturduğunuz yer: crawl için subwoofer buraya konur
Önce bir ön köşeyi deneyin. Bas gümbürdüyorsa veya cılız geliyorsa daha iyi bir yer bulmak için crawl yöntemini kullanın.
- Subwoofer’ı oturduğunuz yere veya hemen önündeki zemine koyun.
- Düzenli, tekrar eden bir bas hattı olan bir şarkı ya da film sahnesi çalın.
- Çömelin ve subwoofer’ın durabileceği her noktada dinleyin.
- Basın notadan notaya en dengeli duyulduğu yeri seçin. En yüksek sesli yeri değil.
- Subwoofer’ı oraya koyun.
Farklı noktalardaki iki subwoofer, basın daha fazla koltukta dengeli olmasını sağlar. Tek subwoofer’la başlayın. Bas koltuktan koltuğa çok değişiyorsa ikincisini düşünün.
Çalıştığını kontrol edin
Bas testinde Subwoofer’a basın. İki tarafta, müzikteki gibi 30 ile 120 Hz arasında adımlar çalar. Sesi kısık tutup subwoofer’ın yanında 40 Hz adımını dinleyin. Kurulumunuza göre ana hoparlörleriniz de bunu çalabilir.
Hemen deneyin
Bas testi
Bu kontrol, kurulumunuzun alçak notaları subwoofer’a gönderip göndermediğini sınar.
- Subwoofer’dan ses gelmiyor: bas testi yardımındaki Subwoofer sessiz kalıyor bölümüne bakın.
- Bir adım gümbürdüyor, diğeri neredeyse kayboluyor: çoğunlukla odadan kaynaklanır. Yukarıdaki crawl yöntemindeki gibi subwoofer’ı veya oturduğunuz yeri biraz oynatın.
- Titriyor, tıngırdıyor: sesi kısın ve Vızıltı veya tıkırtı bölümüne bakın.
- Evde 5.1 veya 7.1 var: her hoparlörü Surround ses testi ile kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Woofer ile subwoofer arasındaki fark nedir?
Woofer, normal bir hoparlörün içindeki bas konisidir. Subwoofer ise woofer’ın iyi çalamadığı alt notalar için yapılmış ayrı bir hoparlördür.
Subwoofer ne kadar derine inmeli?
Subwoofer’lar farklı alçak notalara iner; modelin yayımlanmış bas aralığına bakın. Bas testinde 30-40 Hz’e kadar bas duymak zaten çok iyidir.
Laptopa veya bilgisayara subwoofer ekleyebilir miyim?
Evet. İki hoparlör ve küçük bir subwoofer içeren 2.1 hoparlör seti alın. Ya da bilgisayarı HDMI ile bir AV receiver’a bağlayın. Telefon ve laptop hoparlörleri neredeyse hiç derin bas çalmaz; bunlarda duymanın kolay yolu kulaklıktır.
Subwoofer başka hoparlör olmadan tek başına çalabilir mi?
Evet, ama yalnızca bas duyarsınız. Sesleri ve müziğin geri kalanını da istiyorsanız başka hoparlörler de kullanın.
İki subwoofer'a ihtiyacım var mı?
Genellikle yok. İkinci subwoofer, basın birkaç koltukta daha dengeli olmasını sağlayabilir. Birden fazla sıranın olduğu büyük odalarda en çok işe yarar.