Kısa cevap

Ekran yırtılması, görüntü boyunca düz bir çizgi görülmesi ve çizginin üstündeki görüntünün yana kaymasıdır. Ekran bir önceki kareyi çizerken ekran kartı yeni kareyi gönderince olur. Ekranınızda G-Sync veya FreeSync varsa açın. Yoksa oyunda V-Sync’i açın.

Yırtılma böyle görünür. Görüntü hızla yana kayarken, örneğin oyunda hızlı dönerken, en çok belli olur.

  1. Üst kısım hâlâ eski kareyi gösteriyor.
  2. Yırtılma: yeni karenin ekranın ortasında başladığı yer.
  3. Alt kısım yeni kareyi gösteriyor.

1. adım: ekranınızın yenileme hızına bakın

Hemen deneyin

Hz testi (ekran yenileme hızı)

Tarayıcınızın görüntüyü ne sıklıkla çizdiğini ölçer. Böylece ekranın tam hızında çalışıp çalışmadığını görürsünüz. Ancak yırtılmayı göstermez, G-Sync veya FreeSync’in çalıştığını da doğrulayamaz.

Hz testini aç

Sonuç ekranınızın yapabildiğinden düşükse önce bunu düzeltin: ekranın hızı düşük kalıyorsa bölümüne bakın.

Ekran yırtılmasına ne sebep olur

Ekranınız her görüntüyü yukarıdan aşağıya, saniyede sabit sayıda çizer. Ekran kartınız ise kareleri ekranı beklemeden, yetiştirebildiği anda bitirir. Yeni bir kare çizimin ortasında gelirse ekran kalan kısmı yeni kareden çizer. İki parça birbirine uymaz ve yırtılma görürsünüz.

  1. Senkron yok: kare yenilemenin ortasında gelir, bu yüzden yırtılır (turuncu çizgiler).
  2. V-Sync: her kare bir sonraki yenilemeyi bekler (turuncu). Yırtılma olmaz ama kısa bir bekleme olur.
  3. Değişken yenileme hızı (G-Sync, FreeSync): ekran, kare hazır olunca yenilemeyi başlatır. Ne yırtılma ne bekleme olur.

Yırtılma en çok oyun ekranın çizdiğinden fazla kare ürettiğinde veya kare sayısı sürekli değiştiğinde görülür.

Görüntü yırtılmak yerine bir an donuyor mu? Bu yırtılma değil, takılmadır: oyunda lag veya takılma yazısına bakın.

Çözüm 1: değişken yenileme hızını açın

Değişken yenileme hızında (VRR) ekran, yenileme hızını oyunun kare hızına uydurur. NVIDIA buna G-SYNC, AMD FreeSync der. Monitörlerde çoğunlukla Adaptive Sync yazar, TV’ler ve konsollar HDMI 2.1 VRR kullanır. Ekranınızın ve ekran kartınızın ikisi de bunu desteklemelidir. TV’ye bağlı bir bilgisayarın kendi adımları var.

NVIDIA

  1. Monitörün kendi menüsünde Adaptive Sync veya FreeSync ayarı varsa açın.
  2. NVIDIA app’i açın ve Sistem Ekran bölümüne gidin.
  3. Monitörünüz için G-SYNC’i açın.

NVIDIA’ya göre V-Sync açıkken G-SYNC ve oyunda NVIDIA Reflex, kare hızını yenileme hızının hemen altında tutar. Bu, az gecikmeyle yırtılmayı önler.

AMD

  1. Monitörün kendi menüsünde FreeSync ayarı varsa açın.
  2. AMD Software: Adrenalin Edition’ı açın ve Display diye arayın.
  3. Ekranınızın ayarlarında AMD FreeSync’in açık olduğunu kontrol edin. Desteklenen ekranlarda varsayılan olarak açıktır.

Bazı monitör görüntü modları FreeSync’i kapatır. AMD Software bu seçeneği sunmuyorsa monitörü standart moda alın.

Windows

Windows 11, penceredeki eski oyunlara tam ekran oyunlarla aynı VRR’yi verebilir. Ayarlar Sistem Ekran Grafik bölümünü açın, Varsayılan ayarlar’a girin ve Pencereli oyunlar için iyileştirmeler’i açın. Sonra oyunu yeniden başlatın.

Ayarlar Sistem Ekran Gelişmiş ekran altındaki Dinamik yenileme hızı ise farklı bir ayardır: laptoplarda pil tasarrufu sağlar. Microsoft, bazı oyunlarda en yüksek yenileme hızını sınırlayabileceği konusunda uyarıyor.

Mac

Monitörü Thunderbolt veya USB-C girişi üzerinden DisplayPort ile bağlayın (Apple’ın Adaptive Sync özelliği DisplayPort üzerinden çalışır). Sonra Sistem Ayarları Ekranlar bölümünü açın, monitörünüzü seçin ve Yenileme hızı altında Değişken’i seçin. Bu seçenek, Adaptive Sync destekleyen ekranlarda, macOS Monterey veya daha yenisini kullanan Apple çipli Mac’lerde ve 2019-2020 tarihli bazı Intel Mac’lerde görünür. MacBook Pro ekranlarında ProMotion yazar.

Apple, oyun ve video dışında titreme veya takılmaya yol açabileceği konusunda uyarıyor.

PS5

Ayarlar Ekran ve Video Video Çıkışı bölümünü açın ve VRR’yi Otomatik yapın. HDMI 2.1 VRR destekleyen bir TV veya monitör gerekir. Desteklenmeyen Oyunlara Uygula, bu özelliği olmayan oyunlarda VRR’yi dener.

Xbox

Ayarlar Genel TV ve ekran seçenekleri bölümünü açın ve VRR ayarını bulun. Yalnızca oyunlarda veya Her zaman açık’ı seçin. TV’nizin VRR’yi desteklemesi gerekir.

Sonra oyunu yeniden oynayın. Yırtılmayı fark etmenin en iyi yolu hızlı dönmektir.

Çözüm 2: V-Sync’i açın

VRR yok mu? Oyunun grafik ayarlarında V-Sync’i (dikey senkronizasyon) açın. Oyun, yeni kareyi göstermeden önce ekranı bekler, böylece hiçbir şey yırtılmaz.

Değişken yenileme hızı

Ekranda varsa en iyisi

Yırtılma yok, gecikme çok az. Oyun, ekranın VRR aralığında kalmalıdır.

V-Sync açık

Her ekran

Yırtılma yok. Kareler ekranı bekler, bu da biraz gecikme ekler. Oyun yetişemezse takılabilir.

V-Sync kapalı

En düşük gecikme

Kareler hazır olur olmaz gösterilir, bu yüzden yırtılma geri gelir. NVIDIA bunu bir tercih olarak anlatıyor: yırtılmayı kabul ederseniz gecikme azalır.

Ekranın tam hızında çalıştığından emin olun

60 Hz’de kalmış 144 Hz’lik bir ekran daha az görüntü çizer, bu yüzden hızlı oyunda daha çok yırtılır. Hz testini çalıştırın. Sonuç ekranınızın yapabildiğinden düşükse:

  • Ekran ayarlarında en yüksek hızı seçin.
  • DisplayPort veya daha yeni bir HDMI kablosu kullanın ve bilgisayarda anakartın çıkışına değil, ekran kartının çıkışına takın.

Hz testinde her neden için tam adımlar var. Farklı kare hızlarının nasıl göründüğünü görmek için FPS testini kullanın.

Oyun laptopunda

Birçok oyun laptopunda iki grafik yongası bulunur: işlemcinin içindeki ve oyunlar için daha güçlü olan.

  • V-Sync’i oyunda kullanın. NVIDIA’ya göre bu yapıdaki laptoplar NVIDIA Denetim Masası’ndaki V-Sync’i desteklemez.
  • Ekran modunu kontrol edin. Özelliği olan laptoplarda NVIDIA app, Sistem Ekran altında Advanced Optimus’u gösterir. G-SYNC ayarları, ekranı NVIDIA yongası çalıştırdığında görünür.
  • Ekran kartı sürücüsünü güncelleyin. Laptop üreticisinin web sitesinden indirin. Intel, laptoplardaki yırtılma için ilk adım olarak bunu önerir.
  • Şarj aletini takın. Pilde laptoplar çoğu zaman yenileme hızını ve oyunun kare hızını düşürür.

Videolarda veya masaüstünde yırtılma

Windows ve macOS masaüstünü ve tarayıcıyı normalde ekranla uyumlu çizer, bu yüzden orada yırtılma daha az görülür. Intel şu adımları önerir:

  1. Ekran kartı sürücüsünü güncelleyin. Laptopta önce laptop üreticisinin sürücüsünü kullanın.
  2. Ekranı kendi çözünürlüğüne ve yenileme hızına ayarlayın.
  3. Başka bir kablo veya giriş deneyin.

Bazı kişiler, özellikle pencerede çalışan oyunlarda NVIDIA ekran kartlı laptoplarda çapraz yırtılma görür. Oyunu tam ekranda deneyin ve sürücüyü güncelleyin.

Sık sorulan sorular

Ekran yırtılması monitöre zarar verir mi?

Hayır. Yırtılma, karelerin zamanlamasından kaynaklanır, ekrandaki bir arızadan değil. Kareler ve yenilemeler uyuştuğu anda kaybolur.

V-Sync input lag ekler mi?

Evet, biraz. Oyun her kareyi göstermeden önce ekranı bekler. NVIDIA buna ekrandan gelen geri basınç (back pressure) der. G-Sync veya FreeSync bu beklemenin çoğunu ortadan kaldırır.

G-Sync ile FreeSync arasındaki fark nedir?

İkisi de ekranın oyunun kare hızını izlemesini sağlar. G-Sync NVIDIA’nın adıdır ve NVIDIA ekran kartlarıyla çalışır. Bazı G-Sync monitörlerin içinde NVIDIA yongası vardır. FreeSync AMD’nin adıdır. Birçok Adaptive Sync monitör ikisiyle de çalışır: NVIDIA bunlara G-SYNC Compatible der.

144 Hz monitörüm neden 200 FPS'te yırtılıyor?

Oyun, ekranın çizebileceğinden fazla kare üretiyor, bu yüzden yeni kareler sık sık yenilemenin ortasına denk geliyor. V-Sync’i açın. G-Sync veya FreeSync kullanıyorsanız oyunda kare sınırını 144’ün biraz altına ayarlayın, böylece VRR aralığında kalır.

Ekran yırtılması testi var mı?

Tarayıcıda güvenilir bir test yok. Tarayıcılar çizmeden önce normalde ekranı bekler, bu yüzden bir web sayfası nadiren yırtılır. Yırtılma demomuz, çizilmiş bir yırtılmanın yanında gerçek hareketli çubukları gösterir, böylece neye bakacağınızı bilirsiniz. Sonra hızlı bir oyunda çabucak dönerek kontrol edin. Hz testi ekranın tam hızında çalışıp çalışmadığını gösterir.